Productsbeschrijving

Op deze pagina vindt u een korte toelichting bij de diverse ondersteunende diensten en hun rol bij het in evenwicht houden en efficiënt uitbaten van het net.

Voor meer informatie kunt u ook de verschillende productpagina’s raadplegen of contact opnemen met Elia via contracting_as@elia.be.

 

Primaire regeling van de frequentie (0-30 s) – R1

Het doel van de primaire frequentieregeling is de productie en het verbruik in evenwicht te houden binnen het Europese geïnterconnecteerde hoogspanningsnet. Een afwijking van dit evenwicht zal leiden tot een afwijking in de frequentie, die er automatisch toe zal leiden dat de gecontracteerde primaire reserves worden geactiveerd. Het volume van de primaire reserve wordt bepaald door ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity), de Europese vereniging van transmissienetbeheerders voor elektriciteit.

De algemene reactie van primaire reserves bepaald door de ENTSO-E voorschriften, moet een symmetrische en lineaire activering zijn, met een totale activering bij een frequentieafwijking van +- 200 mHz.

Om ervoor te zorgen dat verschillende soorten flexibiliteit ( productie, belasting) kunnen bijdragen aan de primaire reserves, koopt Elia verschillende soorten diensten aan die reageren bij verschillende frequentieafwijkingen. Samen zullen deze diensten het door ENTSO-E vereiste product leveren:

  • R1 symmetrisch 200 mHz is een product dat wordt geactiveerd tussen - 200 mHz en + 200 mHz en waarvan het totale gecontracteerde volume moet worden geactiveerd bij de uiterste banden van het hierboven vermelde frequentie-interval.
  • R1 symmetrisch 100 mHz is een product dat wordt geactiveerd tussen - 100 mHz en + 100 mHz en waarvan het totale gecontracteerde volume moet worden geactiveerd bij de uiterste banden van het hierboven vermelde frequentie-interval. Dit maximale gecontracteerde volume moet echter ook geactiveerd blijven bij frequentieafwijkingen tussen [- 200 mHz, - 100 mHz] en [100 mHz, 200 mHz].
  • R1 opwaarts is een product dat wordt geactiveerd tussen - 200 mHz, - 100 mHz en waarvan het totale gecontracteerde volume moet worden geactiveerd bij - 200 mHz.
  • R1 neerwaarts is een product dat wordt geactiveerd tussen 100 mHz, 200 mHz en waarvan het totale gecontracteerde volume moet worden geactiveerd bij 200 mHz.

Al deze verschillende diensten kunnen vanaf augustus 2016 door productie- of belastingseenheden met of zonder CIPU-contract worden aangeboden.

Alle R1 symmetrische & asymmetrische producten kunnen vanaf augustus 2016 via een wekelijkse aanbesteding worden aangeboden. Elia levert ook een deel van zijn R1-volume (uitsluitend symmetrische 200 mHz) vanuit een regionaal platform met TNB’s van Duitsland, Oostenrijk, Nederland, Zwitserland en Denemarken.

Volumes voor een bepaalde leveringsperiode worden in twee fasen aangekocht: eerst op een veiling op het lokale platform in W-2 vóór de start van de leveringsperiode en vervolgens op een veiling op het regionale platform in W-1 vóór de leveringsperiode. Het aangekochte volume op de regionale veiling varieert en wordt elke week vastgelegd op basis van de financiële optimalisering van de lokale veiling. Voor meer informatie over de kortetermijnaankopen en de veilingenkalender verwijzen we u naar de STAR-pagina (Short Term Auctioning of Reserves).

Op de veiling van het lokale platform kunnen alle R1 symmetrische producten worden aangeboden in combinatie met R2 asymmetrische producten. Elia vergoedt de leverancier voor het continu beschikbaar houden van de capaciteit.

 

Secundaire regeling (30 sec - 15 min) – R2

Elia beschikt ook over een symmetrische secundaire reserve die het kan activeren om zijn eigen net in evenwicht te houden, en die wordt aangekocht bij Belgische producenten die zijn aangesloten op het Elia-net. Deze reserves worden geactiveerd op basis van een richtwaarde die continu naar de leverancier wordt gestuurd. Hoewel Elia streeft naar dezelfde hoeveelheid opregelbare (naar boven) en afregelbare (naar beneden) te activeren secundaire reserve, voorziet het de mogelijkheid om opregel- en afregelvolumes afzonderlijk aan te bieden. Alle R2-symmetrische & R2-asymmetrische producten kunnen vanaf augustus 2016 via een wekelijkse offerte worden aangeboden. Zowel bij lange- als kortetermijnoffertes kunnen de R2-asymmetrische producten worden aangeboden in combinatie met het symmetrische R1-product.

 

Tertiaire regeling met gereserveerd volumes (15 min) – (R3-Std/R3-Flex)

Elia koopt ook tertiaire reserves aan bij Belgische producenten alsook bij belastingen die op het TNB- en DNB-net zijn aangesloten.

Vanaf begin 2017 evolueerden deze twee producten naar twee diensttypes: R3 standaard en R3 flex. Deze worden zowel door CIPU en non-CIPU technische afname- of productie-eenheden aangeboden.

Tertiaire regelreserves (in de vorm van verschillende producten) worden handmatig geactiveerd zodra een signaal van Elia wordt ontvangen. De activering van de tertiaire reserve varieert in de loop van het jaar naargelang de incidenten en congestieproblemen op het net.

Deze diensten worden geactiveerd binnen 15 minuten na ontvangst van het signaal door Elia.

Voor meer informatie over de technische eigenschappen van deze twee producten kunt u hieronder de productbeschrijving raadplegen.

 

Tertiaire regeling met niet-gereserveerd volumes – (R3-Non-Reserved)

Vanaf juli 2017 kunnen niet-CIPU-eenheden volumes niet-gereserveerd vermogen aan Elia aanbieden.

De aangeboden volumes worden ingediend via het internetplatform BMAP (Balancing Market Platform).

Leveranciers worden geactiveerd om energie te leveren als het nodig is en worden alleen vergoed voor de energie die ze leveren (en niet voor het ter beschikking stellen ervan).

Wanneer ze door Elia worden geactiveerd, moeten de leveranciers het aangeboden volume zo snel mogelijk activeren, meer bepaald binnen de 15 minuten.

 

Regeling van de spanning (MVAR)

Het Technisch Reglement bepaalt dat producenten die over productie-eenheden van meer dan 25 MVA beschikken, moeten bijdragen aan de productie en de opslorping van reactief vermogen om de spanning in het vereiste interval te behouden (automatische regeling). Om meer flexibiliteit te kunnen bieden, sluit Elia met de producenten een contract over een positieve en negatieve regelband voor elke eenheid (centrale spanningsregeling). In geval van een hoge belasting van het systeem vraagt Elia aan de netgebruikers om extra MVAr te produceren. Bij een lage belasting kan Elia de opslorping van de MVAr activeren. Aangezien het reactief vermogen niet over lange afstanden kan worden getransporteerd, worden de eenheden die aan deze dienst meewerken op basis van hun geografische ligging gekozen. In het contract voor deze dienst worden twee tarieven opgenomen: een vaste vergoeding voor eenmalige kosten (voor IT implementatie, technische aanpassingen aan de productie-eenheid voor de uitbreiding van de technische band) en variabele vergoeding voor de geproduceerde en geabsorbeerde reactieve energie (op voorwaarde dat de betreffende eenheid een minimale actieve energie injecteert). Penaliteiten worden toegepast in geval de automatische of centrale spanningsregeling niet correct worden uitgevoerd. Elia voorziet contractueel ongeveer 6300 MVAr voor opwekking en 3200 MVAr voor opslorping. De contracten hebben een duurtijd van 1 jaar.

Voor meer informatie over de technische eigenschappen van deze twee producten kunt u hieronder de productbeschrijving raadplegen.

 

Black Start

Overeenkomstig zijn verplichtingen neemt Elia de nodige maatregelen om zijn net in geval van een black-out te kunnen heropbouwen. Hiervoor doet Elia een beroep op productie-eenheden die in staat zijn om zonder elektrische voeding van buitenaf op te starten.

De black-startcontracten worden voor periodes van verscheidene jaren gesloten met de Belgische producenten die over dergelijke installaties beschikken. De leverancier ontvangt een vaste vergoeding voor het leveren van de dienst, ongeacht het feit of deze al dan niet wordt geactiveerd.

De betrokken eenheden moeten aan bepaalde technische eigenschappen voldoen, zoals het vermogen (minimaal 100 tot 200 MW, afhankelijk van de situatie) en de tijd die nodig is om het net weer van stroom te voorzien. De eenheden worden gekozen op basis van hun kostprijs (totale prijs en prijs in verhouding tot het vermogen) en van hun geografische ligging.

Zij moeten in staat zijn om op ieder ogenblik een feilloze werking te garanderen. Om dit te controleren, worden op regelmatige tijdstippen testen uitgevoerd. Deze testen worden vergoed. Bij een negatief resultaat wordt een penaliteit opgelegd.

Voor meer informatie over de technische eigenschappen van deze twee producten kunt u hieronder de productbeschrijving raadplegen.

 

Aankoopprocedure

De aankoop van ondersteunende diensten verloopt via de Europese aanbestedingsprocedures. Elia publiceert alle wettelijk vereiste documenten op de hiervoor voorziene website van de Europese Unie .

Aan het einde van elk jaar publiceert Elia een PIN (Periodic Indicative Notice) waarin wordt aangegeven welke diensten in de loop van het volgende jaar zullen worden aangekocht.

Vóór de aankoop van elk product wordt een ‘Aankondiging van Opdracht’ of ‘Aankondiging in het kader van de kwalificatieprocedure’ gepubliceerd waarin voor elke dienst de gewenste volumes worden vermeld en de geïnteresseerde leveranciers worden verzocht om zich kandidaat te stellen. De te volgen procedure en de lijst van te leveren documenten worden gedetailleerd omschreven in de aankondigingen.

Kandidaten kunnen worden uitgesloten op basis van specifieke uitsluitingscriteria (bv. omdat zij zich in staat van faillissement bevinden, wegens gerechtelijke veroordelingen, enz.). Elia vraagt ook om een financiële screening van de kandidaat (doorgaans een financieel rapport opgesteld door een onafhankelijke beoordelingsinstantie, rekening houdend met de balans, liquiditeitsratio’s, kredietwaardigheid, enz.).

Aangezien Elia een gereguleerde onderneming is, moet het de prijzen die het voor de aankoop van ondersteunende diensten betaalt, ter goedkeuring voorleggen aan de Belgische Minister van Energie, Milieu en Duurzame Ontwikkeling. De CREG (Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas) keurt op haar beurt de volumes en bepaalde contracten voor diensten goed.

Meer informatie over de aankoopprocedure vindt u hier.