Elia en TenneT werken aan versterking van elektriciteitstransport tussen België en Nederland


19-10-2016

De Belgische en Nederlandse transmissienetbeheerders werken samen aan de versterking van de import- en exportcapaciteit op de grensoverschrijdende hoogspanningslijnen tussen beide landen. Via een aanzienlijke versterking van deze interconnecties wordt bijgedragen tot de integratie van hernieuwbare energie, het verhogen van de leveringszekerheid én de integratie van de Europese elektriciteitsmarkt.

  • TenneT en Elia zien mogelijkheden voor forse versterking transportcapaciteit in 2022
  • Capaciteitsverhoging bij voorkeur via optimalisatie bestaande hoogspannings-verbindingen
  • Uitbreiding nieuwe stap in verdere integratie Noordwest-Europese energiemarkten

De grensversterking is in lijn met het bilaterale samenwerkingsakkoord dat de Belgische en Nederlandse ministers van Energie in april 2016 ondertekenden. Deze ‘Politieke Verklaring inzake Energiesamenwerking tussen Nederland en België’ ambieert o.a. een betere benutting en eventuele uitbreiding van interconnecties. Dit streven is ook aangekondigd in het Belgisch Federaal ontwikkelingsplan 2015-2025 (goedgekeurd in november 2015 door Minister van Energie Marghem).

Nieuwe technologieën op bestaande infrastructuur

De versterking van het elektriciteitstransport gebeurt volgens Elia en TenneT bij voorkeur door een optimalisatie van de bestaande verbindingen. Dit kan via technologische innovaties zoals dwarsregeltransformatoren* en het gebruik van zogenoemde HTLS-geleiders**. Eind 2016 wordt geïdentificeerd welk traject hier eventueel voor in aanmerking komt.

Intussen wordt de al eerder afgesproken en goedgekeurde versterking van het hoogspanningsnet ter bevordering van het grensoverschrijdende elektriciteits-transport tussen Nederland en België volgens plan uitgevoerd; namelijk het project ‘Brabo’ in België en het project ‘ZuidWest380kV’ in Nederland.

Marktintegratie

Na realisatie van bovenvermelde projecten zal de verhoogde interconnectie-capaciteit ter beschikking worden gesteld aan de diverse marktpartijen o.a. via het Day Ahead Flow-Based marktkoppelingsmechanisme dat operationeel is sinds mei 2015. Het beter benutten van de beschikbare handelscapaciteit via interconnecties is mogelijk dankzij dergelijke initiatieven binnen de CWE- regio (Centraal-West Europa).

Elia en TenneT ondersteunen de verdere optimalisatie van het Flow-Based marktkoppelingsmechanisme die eveneens vooropgesteld werd in het bilaterale samenwerkingsakkoord tussen Nederland en België. Een sterkere marktkoppeling zorgt naast een verbeterde leveringszekerheid voor meer convergerende elektriciteitsprijzen tussen de deelnemende landen.

Naast voormelde voortdurende verbeteringen van de Day Ahead marktintegratie en vooruitlopend op het pan-Europese XBID project, hebben Elia en TenneT - samen met de Franse netbeheerder RTE en de stroombeurs EPEX - voort gewerkt aan de integratie van hun Intraday markten. Deze werkzaamheden hebben ertoe geleid dat sinds begin oktober er een geïntegreerde intraday markt is tussen Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk, waar in elektriciteit kan worden gehandeld tot 1 uur voor levering. Deze bijkomende handelsmogelijkheden zijn een belangrijk instrument in de verdere integratie van intermittente, hernieuwbare productie.

Ten slotte werken Elia en TenneT ook nauw samen op vlak van de integratie van de balanceringsmarkten. In samenwerkingen met de Duitse en de Oostenrijkse netbeheerders werd uitvoerig onderzocht op welke wijze nationale balanceringsmarkten gekoppeld zouden kunnen worden en wat de (markt)-technische uitdagingen zouden zijn (het zogenoemde Explore-project). Het resultaat van deze intense samenwerking, dat heel binnenkort gepubliceerd wordt, is een belangrijke bouwsteen bij de toekomstige implementatie van gekoppelde balanceringsmarkten.

* Dwarsregeltransformatoren (phase shifters) regelen de vermogensstroom zowel in grootte als in richting zodat energiestromen beter gespreid kunnen worden op het elektriciteitsnet. De grensoverschrijdende capaciteit wordt zo beter benut wat de betrouwbaarheid van het net verbetert.

** Door het gebruik van High Temperature Low Sag (HTLS) geleiders kan tot tweemaal meer vermogen worden getransporteerd dankzij het gebruik van nieuwe materialen.