Berekeningsmethode

De definities en berekeningmethoden die Elia toepast, zijn vastgelegd door ENTSO-E, de vereniging van Europese transmissienetbeheerders.



Total Transfer Capacity (TTC)

De maximale capaciteit die voor uitwisseling van elektriciteit beschikbaar is tussen netten die in aan elkaar grenzende geografische zones gelegen zijn, zonder dat de veiligheid van deze netten in het gedrang komt en onder voorbehoud van feiten of nieuwe informatiegegevens die aan de netbeheerder worden meegedeeld door de marktpartijen of door andere netbeheerders.

De TTC is niet zomaar gelijk aan de som van de capaciteiten van alle interconnectielijnen. Elektriciteitsstromen verdelen zich immers op een onevenwichtige wijze over de verschillende onderdelen van het transmissienet. Bovendien wordt rekening gehouden met het zogenaamde N-1-criterium: het net moet nog kunnen worden uitgebaat na een onvoorziene uitschakeling van een belangrijk element, een productie-eenheid of een verbinding.


Berekeningsmethode

Om de TTC tussen twee netten te berekenen, bepaalt iedere netbeheerder een of meer basisscenario’s die overeenstemmen met een situatie in het elektrisch systeem zoals deze zich in de voorgaande jaren, maanden of dagen al heeft voorgedaan. Vanuit deze scenario's worden simulaties van vermogensuitwisselingen tussen naburige zones uitgevoerd, om de elektriciteitsstromen binnen het net te evalueren en zodoende de waarde van de Total Transfer Capacity of TTC te bepalen.
 
De Europese netten zijn in sterke mate geïnterconnecteerd. Daarom houdt de netbeheerder ook rekening met de elektriciteitsstromen die door zijn net kunnen stromen zonder dat hij hiervan vooraf op de hoogte is gebracht. Deze elektriciteitsstromen worden doorgaans ‘niet-genomineerde fluxen of stromen’, ‘kringstromen’ of ‘parallelstromen’ genoemd. Zij vloeien fysiek door het net, maar zijn niet aangemeld (‘genomineerd’) bij de netbeheerder. Zij zijn het resultaat van internationale transacties die buiten zijn net plaatsvonden. Deze transacties worden afgesloten zonder ten volle rekening te houden met de fysieke realiteit van de elektriciteitsstromen.
Bijvoorbeeld: een contract afgesloten voor de transmissie van een productie- en een verbruiksvolume die zich respectievelijk situeren in Frankrijk en Duitsland, zal een ‘niet-genomineerde’ stroom veroorzaken doorheen de Belgische, Nederlandse en Zwitserse netten.

Naarmate we de dag naderen waarop de berekening betrekking heeft, worden de hypothesen duidelijker en de onzekerheden kleiner. Dit verklaart waarom NTC-waarden in een publicatie op D-1 groter kunnen zijn dan de waarden voor een langere periode waartoe dag D behoort.

Top



Transmission Reliability Margin (TRM)

Minimumreserve waarover de netbeheerder op de verbindingen moet beschikken om, indien nodig, andere landen waaraan zijn net rechtstreeks of onrechtstreeks gekoppeld is, te hulp te komen.

Elia reserveert 250 MW op elke grens voor onderlinge internationale hulp in het kader van de exploitatieregels van ENTSO-E, het voormalige UCTE (Union pour la Coordination du Transport d’Electricité). Als een of meer productie-eenheden in een of meer landen onverwacht uitvallen, wordt het gebrek aan productie dat hieruit voortvloeit, onmiddellijk en automatisch gecompenseerd door een verhoging van de productie in de centrales van alle andere geïnterconnecteerde landen. De TRM-reserve laat toe om deze energie te vervoeren via het Belgische net en de andere Europese netten.

Top



Net Transfer Capacity (NTC)

Capaciteit die beschikbaar is voor commerciële transacties.

De waarde van de NTC wordt aan de hand van de volgende formule berekend: NTC = TTC - TRM

Het begrip NTC komt aan bod in de producten die worden aangeboden door de netbeheerder. Concreet spreken we over jaar-, maand-, en dagcapaciteiten.

Top



Jaarlijkse import-/exportcapaciteit van een grens

De maximale transactie (import of export) die kan plaatsvinden tussen 2 landen met een gemeenschappelijke grens. Deze maximale transactie moet kunnen plaatsvinden in overeenstemming met de veiligheidsregels van het net. Een hevig onweer of een andere uitzonderlijke gebeurtenis kan immers leiden tot de uitschakeling (het automatisch buiten dienst stellen) van één van de interconnectielijnen, zelfs de meest krachtige interconnectielijn. Ondanks dit incident, moet de veiligheid van het net gehandhaafd blijven.

Deze capaciteit varieert in de loop van het jaar, voornamelijk afhankelijk van verschillende factoren:

  • het seizoen: ’s winters worden de luchtlijnen beter gekoeld en kunnen ze meer elektriciteit vervoeren.
  • onderhoud van de infrastructuur: elke interconnectielijn moet op geregelde tijdstippen buiten dienst worden gesteld voor onderhoudswerken.
  • de fysieke fluxen in het net: het Belgische net maakt deel uit van het interconnectienet van continentaal Europa. De fluxen die voortkomen uit de verkopen of aankopen tussen onze buren, kunnen ons net doorkruisen en onze lijnen overbelasten; deze fluxen kunnen in zekere zin vergeleken worden met het verkeer van buitenlandse vrachtwagens op ons wegennet.

De jaarcapaciteit is de capaciteit die gedurende het hele jaar mogelijk blijft, zelfs in de meest veeleisende voorspelbare situaties. Klik hier om het model te raadplegen dat Elia hanteert voor de berekening van deze jaarcapaciteit.

Maandelijkse import-/exportcapaciteit van een grens

De maandcapaciteit is de capaciteit die gedurende heel de maand mogelijk blijft, zelfs in de meest veeleisende voorspelbare situaties. Voor de berekening van deze maandcapaciteit past Elia het volgende model toe. 

Top

Dagelijkse import-/exportcapaciteit van een grens

Samen met andere netbeheerders en met de energiebeurzen uit de CWE-zone onderzoekt Elia de haalbaarheid van een procedure voor de toewijzing van dagcapaciteit op basis van het ‘Flow-Based’-model. Meer info op de pagina CWE Flow-Based.

Top

Het Centraal-West-Europese Intraday Available Transfer Capacity capaciteitsberekeningsproces (CWE ID ATC CC) na flow-based-marktkoppeling 

Het doel van het Centraal-West-Europese Intraday Available Transfer Capacity capaciteitsberekeningsproces (CWE ID ATC CC) na flow-based-marktkoppeling (FBMC) is om de mogelijkheid te hebben om op een gecoördineerde manier bijkomende capaciteit in een dagelijks proces beschikbaar te stellen aan de marktspelers.

Het concept van CWE ID ATC na flow-based-marktkoppeling bestaat uit meerdere sequentiële stappen:

  1. Flow-Based Day-Ahead (FB DA): Transmissienetbeheerders (TNB’s) berekenen de capaciteit voor FB DA op basis van verschillende gegevens. Het resultaat is een flow-based domein.
  2. Flow-Based Day-Ahead marktkoppeling (FB DA MC): De energiebeurzen (PX's) matchen de vraag en aanbodbiedingen die ze gezamenlijk hebben ontvangen, rekening houdend met de beschikbare capaciteit om de marktclearing te kunnen uitvoeren.
  3. (Initiële) ID ATC berekening: het Flow-Based DA marktclearingspunt is het startpunt om de initiële ID capaciteit te definiëren, binnen het FB DA domein dat voordien werd berekend.
  4. Intraday Capacity Calculation (ID CC): TNB's evalueren de mogelijkheid om de capaciteiten die uit deze initiële ID ATC berekening komen te verhogen, om op deze manier om meer ID capaciteit aan te bieden voor een bepaalde grens in een bepaalde richting.

    Eerst kunnen de TNB's een verhoging voor hun eigen grenzen vragen voor elke markttijdsperiode per uur (MTP) van de volgende dag.
    Opmerking: De huidige maximale capaciteitsverhogingen per grens zijn:
    BE <-> FR en BE <-> NL: 200 MW.
    DE <-> FR en DE <-> NL: 100 MW.

    Daarna beoordeelt Elia* (zoals elke TNB) de aanvragen en is ze verantwoordelijk voor het aanvaarden (200 MW), gedeeltelijk aanvaarden (100 MW of 50 MW) of afwijzen (0 MW) van de verhogingsaanvragen, dankzij een lokale analyse die een gelijke toename van ATC in alle richtingen biedt.
    Ten slotte consolideert de Common Matching Tool 1.0 (CMT) per grens en per richting de beoordelingsresultaten van elke TNB door de laagste waarden in aanmerking te nemen.

  5. ID beschikbare capaciteit: De capaciteiten bezorgd aan de toewijzingsplatforms zijn de finale ID ATC's.

CWE ID ATC

Meer informatie is beschikbaar via het document met de context en het approval package van de methodologie.

* Coreso beoordeelt de aanvragen en evalueert de capaciteitsverhogingen in opdracht van RTE en gedeeltelijk  (9-24) van Elia.

Meer informatie is beschikbaar over de publicatie van het Centraal-West-Europese ID beschikbare capaciteit voor marktpartijen op de JAO website www.jao.eu.