Implementatie EU Netwerk Codes

De Europese Netwerk code

De Europese Netwerk code zijn een set van regels die aangenomen worden door de EU door middel van het comitologie-proces om vervolgens geïmplementeerd te worden in de lidstaten in de vorm van EU-verordeningen. Vanaf het moment dat ze de kracht van wetten hebben, zullen de netwerk code dezelfde status hebben als elke andere Europese verordening en zullen ze grensoverschrijdende transacties op de elektriciteitsmarkt regelen.

Zoals bepaald in Verordening (EG) nr. 714/2009 moeten de netwerk codes de harmonisatie, integratie en efficiëntie van de Europese elektriciteitsmarkt bevorderen. Elke netwerk code vormt een integraal onderdeel van het streven naar de voltooiing van de interne energiemarkt en het bereiken van de 20-20-20 energiedoelstellingen van de Europese Unie.

De netwerk codes dekken drie onderling verbonden gebieden:

  • Aansluiting:
    TNB's beheren het transmissienet voor elektriciteit. Producenten (die elektriciteit produceren) en grote klanten (die de elektriciteit zelf gebruiken of verder verkopen aan kleine klanten) zijn aangesloten op en gebruiken deze netten. De regels die de vereisten bepalen waaraan deze gebruikers moeten voldoen om aangesloten te worden op de transmissienetten worden gedekt door de aansluitingscodes. Het gaat om de volgende codes: ‘Requirements for Generators’ (NC RfG), ‘Demand Connection Code’ (NC DCC) en ‘High Voltage Direct Current’ (NC HVDC) (titels zoals gekend in het Engels).
  • Beheer van het systeem:
    Om een elektriciteitssysteem betrouwbaar, duurzaam en stabiel te houden, stelt elke TNB plannen en schema's op ter voorbereiding van het beheer van het systeem in real-time. Hiervoor moet geanalyseerd worden of er genoeg elektriciteit opgewekt zal worden om te voldoen aan de vraag en of het systeem de resulterende stroom op veilige manier aankan. In een context van toenemende interconnecties tussentransmissienetbeheerders bieden de operationele codes een set van regels die het beheer van deze systemen regelen. De operationele code(s) hebben betrekking op ‘Operational Security’ (OS), ‘Operational Planning and Scheduling’ (OPS), ‘Load Frequency Control and Reserves’ (LFCR) en ‘Emergency and Restoration’ (E&R) (titels zoals gekend in het Engels). De eerste drie hierboven genoemde ontwerpcodes (OS, OPS en LFCR) zijn samengebracht in één 'System Operations Guideline' (SO GL).
  • Marktwerking:
    In een pan-Europese elektriciteitsmarkt zal zowel elektriciteit als capaciteit (de beschikbare capaciteit van transmissienetten om elektriciteit te vervoeren) verhandeld worden doorheen Europa. De marktcodes zullen het aanmoedigen van meer concurrentie, diversificatie van de productie en optimalisering van de bestaande infrastructuur faciliteren. Het gaat om de volgende codes: ‘Capacity Allocation & Congestion Management’ (NC CACM), ‘Forward Capacity Allocation’ (NC FCA) en ‘Electricity Balancing’ (NC EB) (titels zoals gekend in het Engels).

Meer informatie vindt u op de specifieke website van ENTSO-e : https://electricity.network-codes.eu/network_codes/.

Top

Status van de netwerk codes

Algemene informatie

De Netwerk codes zijn een set van regels voor elektriciteit die opgesteld worden door ENTSO-E, dat hiervoor een mandaat verkreeg van de Europese Commissie en samenwerkt met het Agentschap voor de samenwerking van energieregulatoren (ACER). Het proces werd opgestart in 2011 en het duurt ongeveer 18 maanden om een ontwerp van code op te stellen.

Bron: DG Energie

Op aanbeveling van ACER wordt elke code voorgelegd aan de Europese Commissie ter goedkeuring. Bij de goedkeuring doorloopt elke code het comitologie-proces, waarna de stemming voor opname in de EU-wetgeving en implementatie binnen een bepaald tijdskader volgt.

Bron: DG Energie

De verschillende netwerk codes bevinden zich op dit moment in diverse stadia van hun ontwikkeling.

Meer informatie over de stand van zaken in de ontwikkeling van de diverse netwerk codes vindt u op de website van ENTSO-e : https://electricity.network-codes.eu/network_codes/.

Top

Aangenomen netwerk codes

Verordening tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer (CACM):

Dit document werd op 25 juli 2015 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU als verordening (EG) 2015/1222 en werd bindend in de Lidstaten van de EU vanaf 14 augustus 2015. De CACM wordt een "richtsnoer" genoemd en geen "netwerk code" omdat het nieuwe concepten introduceert en een grote stap voorwaarts betekent voor Europa in het voltooien van de interne elektriciteitsmarkt. Tussen het moment dat CACM van kracht wordt en de volle implementatie zal er tal van stappen gezet moeten worden, inclusief het ontwikkelen van nieuwe tools, het afbakenen van geografische zones en het toepassen van een nieuwe methodologie.

De officiële publicatie van CACM vindt u hier : eur-lex.europa.eu

Verordening tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproducenten op het net (RfG):

Dit document werd op 27 april 2016 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU als verordening (EG) 2016/631 en werd bindend in de Lidstaten van de EU vanaf 17 mei 2016. Bij deze verordening wordt een netcode vastgesteld met de eisen voor de aansluiting van elektriciteitsproductie- installaties, namelijk synchrone elektriciteitsproductie-eenheden, power park modules en offshore-power park modules op het geïnterconnecteerde systeem. Bij deze verordening worden ook de verplichtingen vastgesteld die ervoor moeten zorgen dat de systeembeheerders op passende, transparante en niet-discriminerende wijze gebruikmaken van de capaciteit van elektriciteitsproductie- installaties, om zo een gelijk speelveld te creëren in het geheel van de Unie.

De officiële publicatie van RfG vindt u hier : eur-lex.europa.eu

Verordening tot vaststelling tot vaststelling van een netcode voor aansluiting van verbruikers (DCC):

Dit document werd op 18 august 2016 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU als verordening (EG) 2016/1388 en werd bindend in de Lidstaten van de EU vanaf 2 september 2016. Bij deze verordening wordt een netcode vastgesteld met de eisen voor aansluiting op het net van: a) transmissiegekoppelde verbruiksinstallaties; b) transmissiegekoppelde distributie-installaties; c) distributiesystemen, met inbegrip van gesloten distributiesystemen; d) verbruikseenheden die door een verbruiksinstallatie of een gesloten distributiesysteem worden gebruikt om diensten voor vraagsturing aan relevante systeembeheerders en relevante TSB's te leveren. Bij deze verordening worden ook de verplichtingen vastgesteld die ervoor moeten zorgen dat de systeembeheerders op passende, transparante en niet-discriminerende wijze gebruikmaken van de capaciteiten van verbruiksinstallaties en distributiesystemen, om zo een gelijk speelveld te creëren in de hele Unie.

De officiële publicatie van DCC vindt u hier : eur-lex.europa.eu

Verordening tot vaststelling van een netcode betreffende eisen voor de aansluiting op het net van hoogspanningsgelijkstroomsystemen en op gelijkstroom aangesloten power park modules (HVDC):

Dit document werd op 8 september 2016 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU als verordening (EG) 2016/1447 en werd bindend in de Lidstaten van de EU vanaf 28 september 2016. Bij deze verordening wordt een netcode vastgesteld met de eisen voor de aansluiting van hoogspanningsgelijkstroom- systemen („HVDC-systemen”) en DC-aangesloten power park modules op het net. De verordening draagt op die manier bij tot het waarborgen van eerlijke mededingingsvoorwaarden op de interne elektriciteitsmarkt, het waarborgen van de systeemveiligheid, de integratie van hernieuwbare energiebronnen en het vergemakkelijken van de Unie brede handel in elektriciteit.

De officiële publicatie van HVDC vindt u hier : eur-lex.europa.eu

Verordening tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn (FCA):

Dit document werd op 26 september 2016 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU als verordening (EG) 2016/1719 en werd bindend in de Lidstaten van de EU vanaf 16 oktober 2016. Bij deze verordening worden gedetailleerde richtsnoeren vastgesteld inzake zoneoverschrijdende capaciteitstoewijzing op de langetermijnmarkten, inzake de vaststelling van een gemeenschappelijke methodologie voor het bepalen van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn, inzake de vaststelling van een centraal toewijzingsplatform op Europees niveau waarop langetermijnrechten betreffende transmissie worden aangeboden en inzake de mogelijkheid tot teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie, waarna capaciteitstoewijzing op de langere termijn plaatsvindt, of tot de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie tussen marktdeelnemers.

De officiële publicatie van FCA vindt u hier : eur-lex.europa.eu

Verordening tot vaststelling van richtsnoeren betreffende het beheer van elektriciteitstransmissiesystemen (SO GL):

Dit documnet werd op 2 augustus 2017 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU als verordening (EU) 2017/1485 en werd bindend in de Lidstaten van de EU vanaf 14 september 2017. Bij deze verordening worden gedetailleerde regels en vereisten vastgelegd met het oog op het behoud van een goed niveau van operationele veiligheid, frequentie, kwaliteit en efficiënt gebruik van het geinterconnecteerde  elektriciteitssysteem.

 

De officiële publicatie van SO GL vindt u hier: eur-lex.europa.eu

De recentste versie van netwerk codes die nog in het stadium van ontwikkeling verkeren, vindt u op de website voor netwerk codes van ENTSO-e : https://electricity.network-codes.eu/network_codes/.

 

Task Force implementation NC

In het kader van zijn mandaat betreffende het federale technische reglement besliste de Belgische Federale Overheidsdienst Energie (FOD Energie) om de Users' Group van Elia te gebruiken als een platform om tijdens de komende jaren ideeën te analyseren en uit te wisselen, alsook om voorstellen in te dienen over specifieke legale of technische kwesties in verband met de omzetting van de Europese netwerk codes naar de Belgische context, dit met een speciale nadruk op het federale technisch reglement. Dit proces komt niet in de plaats van de formele processen voor de goedkeuring of wijziging van wettelijke, contractuele en/of regelgevende documenten die moeten worden aangenomen en/of goedgekeurd door overheden en/of regulatoren (bv. de gewestelijke goedkeuringsprocessen).

Op basis van de resultaten van de discussies in de Users’ Group zal een voorstel voorwijziging van het federale technische reglement worden opgesteld. Vervolgens komt er een consultatieronde met betrekking tot de verschillende wijzigingen. Het (De) consultatieverslag(en) en het formele voorstel betreffende het federale technische reglement worden vervolgens voorgelegd aan de FOD Energie. Daarnaast heeft de FOD Energie ook gevraagd om een lijst met andere gewenste aanpassingen aan het federale technische reglement op te stellen en te bezorgen aan de FOD Energie. Deze lijst mag aspecten bevatten die verder gaan dan het toepassingsgebied van de Europese netwerk codes.

Er is voor gekozen om deze enorme opdracht aan te vatten met een bespreking van wat de Belgische marktspelers vanuit ‘inhoudelijk’ perspectief willen bereiken voor elk onderwerp, zonder uit het oog te verliezen hoe het federale technische reglement (en eventueel ook andere relevante documenten) zo doeltreffend mogelijk kan (kunnen) worden aangepast om zo de technische samenhang tussen de federale en gewestelijke niveaus te verzekeren en de potentiële implementatie van afwijkende/divergerende reguleringen te vermijden. Dit kan het best worden bereikt door de gewestelijke en federale regulatoren al vroeg bij het proces te betrekken.

Om correct en efficiënt te kunnen functioneren heeft de Users' Group een Task Force gecreëerd die praktische voorstellen moet ontwikkelen voor een reeks van voorgeselecteerde technische kwesties. Deze Task Force Implementation NC rapporteert rechtstreeks aan de werkgroep Belgian Grid.

Meer details vindt u onder 'Task Force Implementation NCs'

 

Top

Federal Technisch Reglement en General Requirements Workshops

Het stakeholder debat om het voorstel ter aanpassing van het Federaal Technisch Reglement en de voorstellen voor eisen voor algemene toepassing (zgn. ‘general requirements’), gaat verder in 4 stakeholder workshops.

Meer details vindt u onder “Federal Technisch Reglement en General Requirements Workshops”