Wettelijk kader

De activiteiten van Elia worden geregeld door verscheidene wetgevingen verdeeld over de verschillende overheidsniveaus, van Europa tot de gewesten.


Europa

De Europese elektriciteitsmarkt wordt in het bijzonder geregeld door:

  • Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 2003/54/EG;
  • Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1228/2003.

Deze wettelijke akten maken deel uit van wat het 3de energiepakket wordt genoemd (een geheel van maatregelen voor de vrijmaking van de energiemarkt in de Europese Unie). Voor meer informatie kan u terecht op de website van de Europese Commissie.


Top



België

De bevoegdheden inzake energiebeleid zijn verdeeld tussen de federale en gewestelijke overheden (bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen).

De basiswetgevingen voor ieder niveau steunen op dezelfde principes:

  • Er bestaat een juridische scheiding tussen enerzijds productie en verkoop en anderzijds het netbeheer;
  • De transmissienetbeheerder bezit een monopolie voor het beheer van het transmissienet gekoppeld aan strenge regels van corporate governance;
  • Er bestaat vrije toegang tot het net tegen goedgekeurde en gepubliceerde tarieven;
  • De transmissienetbeheerder heeft een openbare dienstverplichting; dat houdt in dat hij een minimaal kwaliteitsniveau moet waarborgen voor de elektriciteit of ook dat hij de verplichting heeft om groenestroomcertificaten te kopen, en dergelijke meer;
  • De transmissienetbeheerder staat onder het toezicht van een regulator.

Federaal niveau

De federale overheid is bevoegd voor de “aangelegenheden die wegens hun technische en economische ondeelbaarheid een gelijke behandeling op nationaal vlak behoeven”, m.a.w. de materies waarvoor een gecoördineerde aanpak op nationaal niveau noodzakelijk is. Dit geldt onder meer voor het vervoer van energie, met name het transmissienet van 150 kV tot 380 kV dat door Elia wordt beheerd.

Elia bezit een wettelijk monopolie als beheerder van het Belgische transmissienet voor elektriciteit. Deze licentie is geldig voor een vernieuwbare termijn van 20 jaar.

De federale regering bepaalt ook het tariefbeleid, zowel voor de transmissienetbeheerder als voor de distributienetbeheerders.

De basiswetgeving die op federaal niveau geldt, is de wet tot wijziging van de Elektriciteitswet van 29 april 1999 betreffende de organisatie van de elektriciteitsmarkt, die bekendgemaakt is in het Belgisch Staatsblad van 8 januari 2012.


Gewestelijk niveau

De gewesten zijn bevoegd voor de distributie en het lokaal transport van elektriciteit via netten met een nominale spanning tot en met 70 kV.

Er is een onderscheid tussen netten met een spanning van 70 kV en netten met een lagere spanning. Analoog aan de distributienetten (spanning lager dan 70 kV) worden de netten die de verbinding tot stand brengen met het federaal transmissienet (met een spanning van 70 kV) aangeduid als:

  • Plaatselijk transmissienet (in Wallonië);
  • Gewestelijk transmissienet (Brussels Hoofdstedelijk Gewest);
  • Plaatselijk vervoernet (in Vlaanderen).

Elia is de beheerder van deze netten.

De gewesten zijn eveneens bevoegd voor de hernieuwbare energiebronnen (behalve de windmolenparken in zee die onder de federale bevoegdheid vallen) en het rationeel energiegebruik (REG).

De basiswetgevingen voor ieder gewest zijn de volgende:

Top