Algemeen

Het Europese koppelnet maakt elektriciteitsuitwisselingen tussen verschillende landen mogelijk. Hier vindt u alle info over hoe dit te werk gaat.

Algemene info

Een ARP (Access Responsible Party) kan elektriciteit in- of uitvoeren via de buurlanden. Hoe gaat dit precies in zijn werk?

  1. De beschikbare capaciteit voor de in- en uitvoer op de Belgische interconnectielijnen (België-Nederland en België-Frankrijk) worden in functie van de veiligheids- en betrouwbaarheidscriteria bepaald.
  2. Met behulp van de verschillende toewijzingsmechanismen wordt bepaald wanneer (jaarlijkse, maandelijkse, dagelijkse en intradaybasis) welke capaciteit aan de verschillende ARP’s wordt toegewezen.
  3. Wanneer de ARP capaciteit via een expliciet toewijzingsmechanisme verwierf, moet hij de gewenste in en uit te voeren volumes nomineren of programmeren of worden deze voor hem genomineerd: één keer bij de netbeheerder van het uitvoerland en één keer bij de netbeheerder van het invoerland. De netbeheerders controleren de coherentie van de twee nominaties.

In geval van impliciete toekenning van capaciteit hoeft de ARP zijn in- of uitvoer niet zelf te nomineren. Het clearing house van de elektriciteitsbeurzen organiseert de grensoverschrijdende shipping.

Top

Jaar- en maandcapaciteit

De jaar- en maandcapaciteit wordt door middel van expliciete veilingen toegekend. Daarbij kan de ARP (Access Responsible Party) de prijs vastleggen voor een bepaalde bidding zone-grens gedurende alle uren van het betrokken jaar of de betrokken maand een aantal MW in of uit te voeren via de verwerving van langetermijntransmissierechten.

De Europese netbeheerders hebben gemeenschappelijke regels opgesteld om de jaar- en maandgrenscapaciteit via expliciete veilingen toe te wijzen. Deze veilingen worden via een gemeenschappelijke onderneming, JAO georganiseerd.

Capaciteitstoewijzing voor de leverperiode vanaf 1 januari 2016 (in het Engels).

Meer praktische informatie vindt u op de website van JAO.

Top

Dagcapaciteit

De dagcapaciteit wordt met een impliciet toewijzingsmechanisme aan de marktpartijen toegekend. De elektriciteitsbeurzen organiseren dit door middel van marktkoppeling.

Marktkoppeling draagt bij tot:

  • de verbetering van de marktliquiditeit;
  • de integratie van de Europese energiemarkt;
  • een efficiënt beheer van grensoverschrijdende capaciteit;
  • een eerlijke toegang tot de markt.

Tussen november 2006 en november 2010 werd de marktkoppeling voor het eerst toegepast tussen Frankrijk, België en Nederland (trilaterale koppeling of TLC). Sinds 9 november 2010 (voor levering op 10 november 2010) geldt de day-ahead (ATC-based) marktkoppeling in de hele CWE-regio (Central West Europe, bestaande uit Frankrijk, België, Luxemburg, Nederland en Duitsland). Hiervoor werken de Belgische, Duitse, Franse en Nederlandse transmissienetbeheerders samen met de energiebeurzen Belpex (België), APX (Nederland) en EPEX Spot (Duitsland en Frankrijk). Sinds 4 februari 2014 (voor levering op 5 februari 2014) is deze day-ahead marktkoppeling uitgebreid tot de NWE-regio (North West Europe) en omvat ze eveneens Noorwegen, Zweden, Finland, Denemarken en Groot-Brittannië. In de Scandinavische landen is de beurs NordPoolSpot (NPS) actief en in Groot-Brittannië is de markt over twee energiebeurzen verdeeld: APX en NPS. (De marktkoppeling op het niveau van de NWE-regio vervangt de ITVC-oplossing, die op 9 november 2010 werd ingevoerd en tot de invoering van de nieuwe marktkoppeling werd gebruikt door CWE en Nordic en). De nieuwe marktkoppeling in de NWE-regio wordt door de beurzen van de regio uitgebaat door middel van de PCR-oplossing (Price Coupling of Regions). NWE was de eerste regio die de PCR-oplossing heeft geïmplementeerd, maar de SWE-regio (South West Europe) is op 4 februari 2014 eveneens PCR beginnen toepassen. De expliciete dagveilingen worden momenteel echter ongewijzigd gehandhaafd op de grens Frankrijk-Spanje. Het is de bedoeling om in de nabije toekomst over te stappen naar impliciete toewijzingen (mei 2014).

Dit impliciet allocatiemechanisme wordt beschreven in de productfiche  (in het Engels) en in onderstaande documenten:

MRC-marktkoppeling

  • Day-Ahead MRC-marktkoppeling: update van de fallback-situaties (24 januari 2017)
    • Op 24 januari lanceerde EPEX een mechanisme om een regionale CWE- of CWE-Britned-marktkoppeling mogelijk te maken in geval van een volledige marktontkoppeling op MRC-niveau.
    • De gedetailleerde reserveprocedures voor 'delay and fallback'-situaties kunnen worden gedownload op de EPEX-website.

NWE-marktkoppeling

CWE-marktkoppeling

In geval de marktkoppeling uitzonderlijk niet beschikbaar is, zullen expliciete dagveilingen worden georganiseerd door het gemeenschappelijke veilingsbureau JAO, zoals beschreven in de geharmoniseerde veilingregels.

Top

Intradaycapaciteit

De netbeheerders op de Belgische grenzen bieden ook capaciteit aan die vrijwel onmiddellijk benut kan worden. Het gaat om zogenaamde intradaycapaciteit. De intradaycapaciteit wordt op 24 vaste tijdstippen per dag toegewezen.

Elia en RTE hebben, in samenwerking met de elektriciteitsbeurzen EPEX Spot/EPEX Spot Belgium en Nord Pool, een mechanisme uitgewerkt voor de toewijzing van intradaycapaciteit op de interconnectie België-Frankrijk.

Elia en TenneT hebben, in samenwerking met de elektriciteitsbeurzen EPEX Spot/EPEX Spot Belgium en Nord Pool, een mechanisme uitgewerkt voor de toewijzing van intradaycapaciteit op de interconnectie België-Nederland.

Vanaf 12 juni 2018 met eerste levering 13 juni 2018 wordt de intradaycapaciteit via een impliciet mechanisme toegewezen. Dit mechanisme werkt op basis van voortdurende handel op de intradaymarkten van EPEX Spot/EPEX Spot Belgium en Nord Pool, door middel van de lokale handelsplatformen van de beurzen.

Meer informatie over het systeem wordt weergegeven in het volgende document: