Biodiversiteit en herstel van natuurlijke habitats

Elektriciteitstransmissie verzoenen met bescherming van de biodiversiteit, het kan! Wij bewijzen het met ons Europese project Life+.

Projectbeheer in beschermde gebieden

Voor gebieden waar milieubeperkingen gelden (zoals bossen die onder het bosbouwwetboek vallen, Natura 2000 en natuurreservaten) hebben we een projectbeheersysteem uitgewerkt om beter rekening te houden met de beperkingen die de milieuwetgeving oplegt.

Elia legt daarom een bijzondere nadruk op de fauna en flora in de corridors onder de luchtlijnen. De totale lengte van de corridors in Natura 2000-gebieden is meer dan 320 km.



Het project in het kort

Om veiligheidsredenen mogen geen bomen in de nabijheid van hoogspanningslijnen groeien om omver vallende bomen of kortsluitingen te vermijden. Tot voor kort bestond ons onderhoudsbeleid voor de bovengrondse lijnen erin om alle vegetatie in een corridor van ongeveer 50 meter onder de lijnen met de grond gelijk te maken. Dit beleid is tegelijk duur voor Elia en ongunstig voor de biodiversiteit.

Het project ‘LIFE+ Elia’ is een Europees project met een looptijd van 5 jaar onder de leiding van Elia. Elia zal meer dan 150 km boscorridors tot echte ‘ecologische corridors’ omvormen. In plaats van om de vijf tot acht jaar met een mulcher langs te gaan, zal Elia onder deze lijnen stabielere natuurlijke milieus herstellen (zoals turflanden, struikgewassen, weiden en graslanden, enz.) die gemakkelijker en goedkoper te onderhouden zijn en veel gunstiger zijn voor de biodiversiteit.

Sinds de zomer van 2013 voert het team van LIFE+ werken uit op het terrein. Zo worden er op verschillende sites tegelijk poelen uitgegraven, bosranden aangelegd enz. Bekijk het interview met Gérard Jadoul, coördinator van het project LIFE+Elia voor meer informatie.
 
Andere communicatiecampagnes hebben tot doel om verschillende doelgroepen bewust te maken van het belang van biodiversiteit bij het groenbeheer. We hebben trainingsmodules ontwikkeld en brochures gepubliceerd en we zullen op het terrein didactische panelen en uitkijkposten installeren. Een mooie gelegenheid om alle acties van Elia in het zonnetje te zetten.



Een Europees voorbeeld

Een van de doel is dat het project een modelfunctie vervult en alle andere Europese transmissienetbeheerders aanspoort om een ecologisch netwerk zonder weerga te creëren langs de 300.000 km van het elektriciteitsnet.

Er zijn al contacten lopende met de transmissienetbeheerders van 14 lidstaten die grote interesse hebben getoond in het project en de toepassing ervan in hun land. En die lijst blijft aangroeien.

Een "gids met goede praktijken" zal opgesteld worden in het kader van het project met een beschrijving van de verschillende mogelijke manieren om deze corridors te beheren en de financiële voordelen die dit oplevert. De gids zal binnen Elia gebruikt worden en verspreid worden onder de andere Europese transmissienetbeheerders (onder andere via de internationale verenigingen ENTSO-E en CIGRE).

RTE, de Franse transmissienetbeheerder, werd in het project opgenomen en zal de inrichting van 8 verschillende sites testen. Deze sites werden geselecteerd omdat ze niet alleen representatief zijn voor de territoriale organisatie van de RTE, maar ook voor de diversiteit van de verschillende biogeografische zones (in Aquitaine, Hautes-Alpes, Bretagne ...).

 



Aanleg van de ruimtes onder de masten

Elia opteert voor een kostenefficiënte en duurzaam beheer van haar masten. Het beheer moet ook bijdragen aan het ecologisch netwerk. Zo doen wij een beroep op de vzw Faune & Biotopes om de ruimte onder de hoogspanningslijn ‘Gramme - Achêne’ zo aan te leggen dat de biodiversiteit wordt gestimuleerd.

Elia opteert voor een kostenefficiënte en duurzaam beheer van haar masten. Het beheer moet ook bijdragen aan het ecologisch netwerk. Zo doen wij een beroep op de vzw Faune & Biotopes om de ruimte onder de hoogspanningslijn ‘Gramme - Achêne’ zo aan te leggen dat de biodiversiteit wordt gestimuleerd.

Het deel dat werd gekozen voor heraanleg in 2016 doorkruist de grote landbouwvlaktes van de gemeenten Huy, Vierset, Tinlot, Marchin, Jallet, Ohey, Havelange, Hamois en Ciney.

Bij de keuze van de aanleg voor de ruimte rond de mastvoetenhouden we rekening met verschillende uitdagingen. We bekijken de biodiversiteit, het landschap en de kosten van de aanleg.

De ruimte rondom sommige mastvoeten werd niet speciaal aangelegd. Door hun ligging groeit er soms een natuurlijke bedekking die gunstig is voor de biodiversiteit, niet mogelijk of niet noodzakelijk. Dit is bijvoorbeeld het geval bij masten die zich tegen een bosrand of haag bevinden, of bij masten die in weilanden zijn geplaatst.

Op het aangelegde deel werden in 2016 32 struiken van inheemse soorten en 7 bloemenweiden aangelegd. Elia heeft in 2017 gecontroleerd of de aanplantingen weer groeiden en of de bloem­bedekkingen opkwamen op het einde van de lente. In de herfst hebben we de aangelegde ruimten onder de masten onderhouden en de ‘bloeiende weiden’ gemaaid.


Bescherming van de vogels

België heeft een elektriciteitsnet van 5.700 km aan hoogspanningslijnen. Die zijn soms een erg gevaarlijke hindernis voor vogels. Sinds 2016 heeft Elia 13.620 km vogelbakens aangebracht.

Elia wil met haar bovengrondse hoogspanningslijnen de vogels zo weinig mogelijk hinderen, in overeenstemming met het milieubeleid dat gericht is op het behoud en de verbetering van de biodiversiteit in België. Elia werkte daarom een vierdelig beleid uit, waarvan het belangrijkste deel tot doel heeft dat minder vogels tegen geleiders of kabels aan vliegen. De overige aspecten van het beleid gaan over het rekening houden met de nestperiodes voor vogels, het plaatsen van nestkasten op plaatsen die gunstig zijn voor de biodiversiteit en het onder controle houden van de hinder door de soms massale aanwezigheid van vogels op een mast.

Elia stelde, met de hulp van de belangrijkste Belgische milieuverenigingen, een lijst op waarin 130 onderdelen opgenomen werden van haar net van bovengrondse verbindingen die het gevaarlijkst zijn voor de vogelfauna. Dat is ongeveer 200 km aan lijnen die de komende tien jaar geleidelijk zullen worden uitgerust met bakens. Als er op die secties een project wordt gestart, wordt de bebakening al onmiddellijk aangebracht. Voor de secties zonder actief project maken we gebruik van geplande interventies om dan ook bakens te installeren op geleiders of aardingskabels, om het risico voor mensen tijdens het stilleggen te verminderen.

Elia ontvangt regelmatig verzoeken om nestkasten voor bedreigde soorten te installeren op masten op het platteland, maar soms ook om ze in posten te plaatsen. Elia reageert na een analyse meestal positief op die verzoeken.

Sommige overlast van vogels is niet altijd op te lossen.

Op sommige plaatsen hebben vogels de ‘slechte’ gewoonte om in grote aantallen op lijnen te verzamelen, wat voor hinder zorgt voor de omwonenden. Elia heeft niet meteen een oplossing voor dat probleem en ondervindt ook nadelen zoals verfcorrosie. Mogelijke maatregelen zouden kunnen bestaan in het wegnemen van de voedselbron of het aanvoeren van roofdieren.

 

Bijenkorven

In Europa is 84% van de teelten afhankelijk van een goede bestuiving. De teelten zorgen bijvoorbeeld voor biobrandstof, veevoedergewassen en voor 30% van onze voeding: fruit, groenten, kruiden, ... Op dit ogenblik kennen de bestuiverspopulaties een sterke daling. Dat heeft rechtstreeks een impact op de gezondheid van de mensen.

Eind november 2014 hebben we twee bijenkorven geplaatst op onze site van Monnoyer.

Dat project wordt door BeeOdiversity gevoerd, in samenwerking met geëngageerde Brusselse ondernemingen, en past volledig in de verantwoorde en maatschappelijke aanpak van Elia. Naast het behoud van de bijen wil het project ook een inventaris opmaken van de biodiversiteit en de luchtkwaliteit in Brussel, op basis van de bijen-indicator*. Het project wil de oorzaken van het verdwijnen van bestuivers bestrijden en hun en onze leefomgeving verbeteren.

Een keer per jaar wordt de geoogste honing verkocht aan het personeel en wordt het geld van de verkoop gedoneerd aan een charitatieve vereniging. In 2018 plaatsten we drie nieuwe bijenkasten op onze site van Créalys, vlakbij Gembloux. In 2019 is het de beurt aan de site in Merksem om bijen te verwelkomen.


Salamanders

De post Mercator in de gemeente Kruibeke is de thuisbasis geworden van een zeldzame soort salamander: de kamsalamander.

Reeds eind 2004 heeft Elia, in samenwerking met een collega, een vrijwilliger van Natuurpunt, geprobeerd het terrein aan te passen om die zeldzame soort in het gebied te rehabiliteren. Er werden toen twee vijvers gegraven.

14 jaar later heeft de kamsalamander zich onder de post Mercator genesteld. Na dat succes hebben Elia en de milieuvereniging Regionaal Landschap Schelde-Durme vier bijkomende vijvers aangelegd.

In mei 2017 heeft de vijverbeschermingsgroep van Kruibeke een telling gehouden in de vijvers van de post. Er werden talrijke soorten waterinsecten geteld, evenals drie verschillende soorten amfibieën, waaronder de zeldzame kamsalamander.


Ecoweiden

In het kader van het Life Elia-project, dat in september 2011 van start ging, werkt Elia geregeld samen met Belgische landbouwers, kwekers of herders om de corridors van haar hoogspanningslijnen op een ecologische manier te onderhouden en de biodiversiteit onder haar lijnen te ontwikkelen of te beschermen.

  • 1. Lijn 380 kV Zutendaal-Maaseik

    Elia en het agentschap Natuur en Bos werken samen om de biodiversiteit te bevorderen. In samenwerking met zes gemeentebesturen en milieuverenigingen, meer dan 130 grondeigenaars en een herder uit de regio As, hebben Elia en Natuur en Bos een beheersplan opgesteld over een periode van 24 jaar.

    Een kudde van 250 schapen graast onder de lijn, een groene corridor van 18 km lang met een breedte van 60 m (117 hectare). Zij zorgt voor het groenonderhoud dat voorheen met machines onder de lijn moest worden uitgevoerd.

  • 2. Lijn 70 kV Couvin – Neuville
    In samenwerking met de gemeente Couvin en een herder uit de regio heeft Elia een ecoweideproject ontwikkeld op het grondgebied van de gemeente. Het terrein onder de lijn wordt onderhouden door een zeventigtal schapen. Het is een ideale locatie omdat ze een uitzonderlijk floragebied vormt waar verschillende zeldzame soorten dankzij de ecoweide opnieuw opduiken.

Hagen en struiken rond onze faciliteiten planten

Elk jaar worden rondom de hoogspanningssubstations inheemse verdedigingshagen (meidoorn, hondsroos en sleedoorn) geplant om de faciliteiten beter in het landschap op te nemen en een habitat te bieden aan de lokale fauna. Doornige struiken schrikken ook indringers af. Rond 17 substations van Elia werd bijna 12 km inheemse struiken (dat zijn meer dan 40.000 planten) aangeplant.

In veel gevallen, wanneer we grootschalige projecten uitvoeren in gebieden met een hoge zichtbaarheid, worden milieu of stedenbouwkundige vergunningsaanvragen aangevuld met een landschapsstudie die suggesties bevat om de faciliteiten beter in het landschap te integreren (bijvoorbeeld door struiken te planten).

Terreinen rondom de substations en bepaalde percelen binnen de substations werden herontwikkeld om een betere habitat te creëren voor de biodiversiteit. We hebben onder meer bloemenweiden, struiken en bermen aangeplant, afhankelijk van het omliggende landschap. In 2011 werden vier gebieden met een totale oppervlakte van meer dan 3.000 m² op die manier ontwikkeld.

 


Wij gebruiken cookies op onze website. Door verder te surfen op deze website of door op “Aanvaarden” te klikken, geeft u aan dat u ons cookiebeleid gelezen heeft en dat u hiermee instemt.Meer info over de cookies